Yol kenarında lastiğe bakıp "bu delik tamir edilir mi, yoksa lastik çöp mü oldu?" diye düşündüyseniz, doğru soruyu sormuşsunuz demektir. Küçük bir vida ya da çivi deliği, çoğu zaman evde yapılabilecek bir işlemdir; ama her delik onarılmaz ve her onarım da aynı ömrü vermez. Aşağıda lastik delik onarımı yapma işini baştan sona, kendi başına uygulayacak biri gözünden anlatıyoruz.
Peki neden fitil (tıkaç) ve yama birlikte anlatılıyor? Çünkü ikisi farklı işi görür: fitil delik kanalını doldurup havanın kaçmasını keser, iç yama ise lastiğin iç yüzeyini kapatarak nemin ve havanın karkas katlarına sızmasını engeller. Sadece fitil kısa vadeli, sadece yama ise küçük delikte eksik bir çözümdür.
İlk iş delme değil, karar vermektir. Yanlış yerdeki bir deliği tamir etmek, patlama riskini cebinizde taşımak anlamına gelir.
Lastiğin taban (sırt) bölgesi kalın ve çelik kuşaklıdır; burada açılan küçük delikler onarıma uygundur. Yan duvar ise sürekli esneyen, ince bir bölgedir. Oraya konan hiçbir yama esnemeye uzun süre dayanmaz.
| Durum | Kendi başına onarılır mı? |
|---|---|
| Sırt ortasında, 6 mm'den küçük düz delik | Evet |
| Omuz (sırtın kenar hattı) bölgesi | Hayır |
| Yan duvar deliği, kesiği veya balonu | Hayır |
| Yırtık, uzun kesik, düzensiz açıklık | Hayır |
| Havasız hâlde uzun mesafe kullanılmış lastik | Hayır, iç yüzey kontrolü ister |
| Diş derinliği yasal sınıra inmiş lastik | Onarmak yerine değiştirin |
Diş derinliğinden emin değilseniz, ölçüm ve değerlendirme konusunu anlatan sayfaya bakmanız iyi olur; bitmiş bir lastiği onarmak boşa emek olur.
Çoğu zaman çivi hâlâ yerindedir. Görünmüyorsa:
İç yamayı takacaksanız lastiği janttan ayırmanız gerekir. Sökme işini hiç yapmadıysanız, lastik değişimini adım adım anlatan bölümü önce okumak zaman kazandırır. İçten yamaya girmeyecekseniz, aşağıdaki fitil adımları tek başına da geçici çözüm verir.
Çiviyi hemen çekmeli miyim? Deliğin yerini işaretledikten sonra evet. Pense ile dik açıda, tek hareketle çıkarın; eğerek çekmek kanalı genişletir. Çıkan cismin uzunluğuna bakın: 5-6 santimlik uzun bir vida, lastiği içten de yırtmış olabilir.
Ardından tırtıllı raspa çubuğunu deliğe sokup 8-10 kez ileri geri hareket ettirin. Bu adımın amacı deliği büyütmek değil, kanal içindeki kesilmiş kauçuk ve çelik tel liflerini pürüzlendirerek yapıştırıcının tutunacağı yüzeyi hazırlamaktır. Çubuğu çıkarırken kanalın kapanmasını engellemek için, elinizin altında fitili hazır tutun.