Aracın yanına geldiğinizde lastiğin yan duvarında koyu, yağlı bir iz görmek insanı haklı olarak tedirgin eder. İlk akla gelen soru şu olur: lastik yağ sızması neden olur ve bu sızıntı lastiğin kendisinden mi kaynaklanır? Kısa cevap: lastik, içinde sıvı yağ barındıran bir parça değildir; dolayısıyla gördüğünüz yağ neredeyse her zaman başka bir yerden gelip lastiğe bulaşmıştır. Asıl iş, o "başka yeri" doğru tespit etmektir.
Aşağıda, evde ya da otoparkta kendi başınıza yapabileceğiniz kontrolleri sırayla ele alıyoruz. Alet olarak beyaz bir karton, temiz bez, el feneri ve bir çift eldiven yeterli.
Teşhisin ilk adımı kaynağı ayırmaktır. Yanlış yerden başlarsanız haftalarca yanlış parçayı takip edersiniz.
Kauçuk karışımının içinde üretim aşamasında kullanılan yağlar ve koruyucu maddeler bulunur. Bunlar zamanla, özellikle sıcak havalarda yüzeye doğru çıkabilir; buna kabaca "terleme" denir. Ancak bu, damlayan bir sızıntı değildir: yan duvarda kahverengimsi, mumsu, yağlı bir film şeklinde görünür ve bezle silindiğinde çıkar. Yerde birikinti bırakmaz. Uzun süre hareketsiz duran ya da yanlış koşullarda saklanan lastiklerde daha belirgindir; lastik depolama ve muhafaza koşulları düzeltildiğinde büyük ölçüde azalır. Bu tür bir görüntü sorun değil, normal yaşlanma belirtisidir.
Aracı düz zemine park edin, şüphelendiğiniz tekerleğin altına beyaz bir karton ya da açık renkli mukavva serin ve birkaç saat, mümkünse bir gece bekletin. Sabah kartondaki lekenin konumu size çok şey söyler:
| Görünüm | Muhtemel kaynak | Aciliyet |
|---|---|---|
| Koyu kahve/siyah, yanık kokulu | Motor yağı | Seviye kontrolü şart |
| Kırmızımsı, kaygan | Şanzıman veya direksiyon hidroliği | Yüksek |
| Sarı-şeffaf, kaygan, boyayı yakan | Fren hidroliği | Çok yüksek, sürmeyin |
| Koyu, çok ağır ve keskin kokulu | Diferansiyel/aks yağı | Yüksek |
| İnce, hafif yağlı film | Amortisör yağı | Orta, kontrol edin |
Lastiğin üst kısmında ve yay bölgesinde toz tutmuş yağlı bir bant görüyorsanız ilk bakılacak yer amortisördür. Aracı kaldırmadan, tekerleği sonuna kadar kırıp el fenerinizle amortisör gövdesine bakın. Milin çıktığı yerden aşağıya doğru inen, üzerinde toz yapışmış ıslak bir iz varsa keçe geçmiş demektir. Hafif nemlilik her zaman arıza değildir; ama gövdenin alt yarısı tamamen ıslaksa amortisör görevini yapmıyordur.
Bu durumda lastiğinizde düzensiz aşınma, direksiyonda titreşim ve tümseklerde zıplama da eşlik eder. Titreşimi sadece balansa bağlamadan önce süspansiyonu eleyin; tekerlek dengeleme işlemi doğru yapılmış bir araçta hâlâ titreşim varsa sorun genellikle burada ya da rotil-salıncakta olur. Amortisör değişimi ikili yapılır ve ev şartlarında yay sıkıştırma aparatı olmadan denenmemelidir.
Jantın iç yüzünde, göbeğin çevresinden dışa doğru saçılmış yağ izleri görüyorsanız aks keçesi şüphelidir. Dönen tekerlek yağı merkezkaç kuvvetiyle dışa savurur; bu yüzden iz genellikle "yıldız" gibi dağılır. Arka aksta ise diferansiyel yağı, aks borusu boyunca ilerleyip fren tablasının arkasından sızar. Kontrol için tekerleği sökmeden, jantın arka kenarından el fenerini tutup fren tablasının iç yüzüne bakın. Kuruysa sorun yok; nemliyse mutlaka takip edin. Bu tip bir sızıntı fren balatasına ulaşırsa frenleme performansı ciddi biçimde düşer.
Fren hidroliği en tehlikeli olanıdır. Şeffafa yakın sarı rengi, kaygan dokusu ve dokunduğu boyayı matlaştırma özelliğiyle ayırt edilir. Kaliper pistonu ya da fren hortumu kaçırıyorsa deposundaki seviye de düşer. Depo seviyes