Havaalanı otoparklarından çıkarken, kargo terminallerinin servis yollarında veya araç taşıyıcı rampalarının önünde yere gömülü, balık yüzgecine benzeyen eğimli metal dişler görmüşsünüzdür. Bunlara halk arasında balık paleti denir; tek yönlü geçişi zorlamak için konulmuşlardır. İleri doğru geçerken yatarlar, geri gelmeye çalıştığınızda dikleşip lastiğe saplanırlar. Ortaya çıkan yaralanma sıradan bir çivi deliğine benzemez: kesik uzun, açılı ve çoğu zaman omuz bölgesine yakındır. Bu yazı, balık paleti lastik hasarı ile karşılaşan ve işi kendi eliyle çözmek isteyen sürücü için yazıldı.
Onarımın ilk adımı tamir etmek değil, karar vermektir. Yanlış yerde yapılan yama, yolda patlayan lastik demektir.
Lastiği araçtan sökün, basıncı boşaltın ve iyi bir ışık altında dışını sabunlu suyla ıslatın. Basınç varken baloncuk çıkan nokta hasar noktasıdır. Şimdi kritik soru: yara sırt (diş) bölgesinde mi, omuzda mı, yan duvarda mı?
Balık paleti üç ayrı iz bırakır. Dişin ucu dik girdiyse yuvarlağa yakın bir delik olur; lastik diş üzerinden sürtünerek geçtiyse uzun bir yarık, geri geri manevra yapıldıysa kordonu koparan yıldız biçimli bir yırtık kalır.
| İz tipi | Ölçü | Karar |
|---|---|---|
| Dik batma deliği | 6 mm’ye kadar | Mantar-yama ile onarılır |
| Düz kesik | Sırtta, 6 mm’ye kadar | İçten yama gerekir |
| Yıldız / kordon kopması | Her ölçüde | Lastik değişir |
| Yan duvar izi | Her ölçüde | Lastik değişir |
Hayır. Metal diş çelik kuşağı sıyırmış olabilir ve içeriden nem alan kuşak aylar içinde paslanıp ayrılır. Yara hava kaçırmıyorsa da içini kontrol etmelisiniz: lastiğin iç yüzeyinde parlak bir çizik, kabarma veya kumaş dokusunun göründüğü bir nokta varsa o lastik artık yol lastiği değildir. Aynı manevra sırasında jant kenarı da ezildiyse titreşim şikâyeti başlayacaktır; bu durumda tekerlek dengeleme ve titreşim kaynağını arama konularına da bakmanız gerekir.
Sırt bölgesindeki temiz bir balık paleti izi için doğru çözüm, içten yama ile dışa çıkan gövdeyi birleştiren mantar-yama (combi patch) setidir. Sadece dışarıdan çakılan fitil, açılı kesiklerde uzun ömürlü olmaz.