Hava borusu, kompresörden çıkan basınçlı havayı lastiğin sibobuna taşıyan en basit ama en çok ihmal edilen parçadır. Basıncı ölçmek için garaja giriyorsunuz, tetiğe basıyorsunuz ve "pssst" diye bir ses duyuyorsunuz. Manometre de bir türlü kararlı bir değer göstermiyor. Bu noktada akla ilk gelen soru şu: sorun kompresörde mi, sibopta mı, yoksa aradaki hortumda mı?
Çatlamış bir lastik hava borusu iki türlü zarar verir. Birincisi, havanın bir kısmı yolda kaçtığı için lastiğe hiç ulaşmaz; siz 2,2 bar verdiğinizi sanırken lastikte 1,8 bar olur. İkincisi, basınç altındaki çatlak büyür ve bir gün elinizin yakınında patlar. Bu yüzden "biraz kaçırıyor, idare eder" yaklaşımı burada işlemez.
Onarıma geçmeden önce sorunun gerçekten hortumda olduğundan emin olmak gerekir. Yoksa sağlam bir boruyu keser, sızdıran rakoru olduğu gibi bırakırsınız.
Kauçuk ve PVC hortumların yüzeyinde zamanla ince ağ şeklinde izler oluşur. Bunlara "yüzey çatlağı" denir ve genelde yalnızca dış kaplamadadır. Ayırt etmek için hortumu iki elinizle tutup 180 derece bükün: iz açılıp altından farklı renkte bir doku ya da örgü kat görünüyorsa çatlak derinleşmiştir. İz kapanıp kayboluyorsa henüz kozmetiktir, ama o hortumu izleme listesine alın.
Bir de sertleşme testi var. Sağlam hortum baş parmakla bastırıldığında hafifçe içe çöker. Cam gibi sert, esnemeyen, büküldüğünde kırılma sesi çıkaran hortum ömrünü tamamlamıştır; yamamak boşa emektir.
En güvenilir yöntem sabun köpüğüdür. Bir kaba su ve bulaşık deterjanı koyup karıştırın, hortumu basınç altındayken sünger ya da fırçayla boydan boya sıvayın. Kabarcık nerede oluşuyorsa kaçak orada. Üç yeri özellikle ihmal etmeyin:
Kabarcık hiçbir yerde oluşmuyor ama basınç hâlâ düşüyorsa sorun hortumda değil; sibop içindeki iğnede ya da lastik boncuğunda olabilir. O zaman basınç kontrolü ve delik arama yöntemlerine dönmek gerekir.
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| Rakor dibinde 1-2 cm'lik yarık | O kısmı kes, rakoru yeniden tak |
| Orta bölgede tek noktasal delik | Kes-birleştir ya da rekor ile ekle |
| Boydan boya çatlak ağı, sertleşme | Hortumu tamamen değiştir |
| Örgü katı dışarı çıkmış balonlaşma | Hemen kullanımdan çıkar |
Elinizde yedek hortum yoksa ve lastiği havalandırmanız şartsa, geçici çözüm mümkündür. Ama önce şunu bilin: bant hiçbir zaman kalıcı değildir, sadece işi bitirmeye yarar.
Elektrik bandı ya da koli bandı bu işi görür mü? Kısa süre görür, ama yapışkanı basınç ve sıcaklıkla akar, birkaç kullanımda kayar. Füzyon bandının farkı yapışkanla değil kendi üzerine kaynayarak tutmasıdır.
Hortumun geri kalanı sağlamsa, en doğru onarım çatlağı ortadan kaldırmaktır: